02144761201تماس مستقیم با تعاونی
روف گاردن

روف گاردن

روف گاردن

امروزه به دلیل کاهش فضای سبز و همچنین افزایش آلودگی هوا در شهرها ، مردم به دنبال راه های جایگزین هستند. از آنجا که مساحت زمین مسکونی اغلب اجازه ایجاد فضای سبز در حیاط را نمی دهد ، تنها راه حل استفاده از فضای سقف است. به همین دلیل Roof Garden در سالهای اخیر مورد توجه معماران و کارفرمایان قرار گرفته است. روف گاردن که در زبان ما بام سبز نامیده می شود ، فضای سبز پشت بام ساختمان ها با کاربردهای مختلف است. این فضا به ما امکان کاشت انواع گیاهان را می دهد و علاوه بر ایجاد فضای سبز ، ارزش افزوده ساختمان را نیز افزایش می دهد. سقف سبز باعث کاهش اتلاف انرژی ، کاهش انتقال صدا و ایجاد بستری برای روابط اجتماعی می شود و علاوه بر همه اینها زیبا هستند. اگر می خواهید با سقف سبز و نحوه اجرای آن آشنا شوید ، این مقاله را دنبال کنید.

روف گاردن Roof Garden چیست؟

روف گاردن یا بام سبز به بامی گفته می شود که روی آن فضای سبز وجود دارد. این فضای سبز می تواند طبیعی یا مصنوعی باشد. مثلا می توان برای ایجاد بام سبز از گیاهان طبیعی یا چمن مصنوعی استفاده کرد. بام سبز، اغلب به گیاهانی نیاز دارد که با دقت انتخاب شده اند تا بتوانند در برابر آب و هوای خشن و در مقابل کمبود آب، یخ زدگی و خشکی مقاوم باشند.

نوع گیاهانی که برای بام سبز برگزیده می شوند را باید با توجه به آب و هوای منطقه انتخاب کرد. لازم به ذکر است که جزییات اجرایی بام سبز با بام معمولی فرقی ندارد و همان بخش های اصلی، مثل عایق رطوبتی، عایق حرارتی، پوشش ضد آب و درز پوش را شامل می شود. در کنار این ها از متریال هایی برای زهکشی رطوبت و نگهداری گیاهان به صورت استاندارد استفاده می گردد. البته اصطلاح بام سبز برای اشاره به بام هایی که طبق مفاهیم سبز ساخته می شوند نیز به کار می رود. از جمله این مفاهیم سبز می توان به پنل های خورشیدی یا صفحه های فتو ولتائیک اشاره کرد.

تاریخچه روف گاردن

اگر بخواهیم از اولین بام های سبز صحبت کنیم، یقینا باغ های معلق بابل در قرن های هفتم و هشتم پیش از میلاد در تمدن های حول رودخانه های دجله و فرات از اولین مواردی هستند که باید ذکر شوند. ایرانی ها نیز نمونه های از بام سبز را روی زیگورات های خود به کار می برده اند. سال ها بعد با پیشرفت صنعت و تکنولوژی و ورود بتن به دنیای مصالح، بام های سبز به اروپای غربی نیز راه پیدا کردند. در سال ۱۸۶۸ در نمایشگاه بین المللی شهر پاریس، بام هایی از جنس بتن که دارای فضای سبز بودند، با نام بام طبیعی خودنمایی کردند.یکی از اولین کسانی که به شکل سیستماتیک جهت ایجاد بام سبز اقدام کرد، لوکوربوزیه بود. همچنین یکی از طراحان بزرگی که یک قرن پیش در رابطه با روف گاردن و جا انداختن فرهنگ استفاده از آن کوشش زیادی انجام داد نیز مارکس بود.از جمله قدیمی ترین روف گاردن های دنیا که هنوز هم موجود است، می توان به روف گاردن یک فروشگاه در لندن اشاره کرد که ساخت آن به سال ۱۹۳۰ میلادی باز می گردد.

روف گاردن در ایران

در کشور ما نیز طی سال های اخیر، به کار بردن روف گاردن مرسوم شده است و این روزها می توان دید که در انواع پروژه های مسکونی، تجاری و صنعتی از روف گاردن استفاده می شود.ساخت روف گاردن به دانش مهندسی خاص نیاز دارد و باید با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی و اقتصادی و توجه به نکات فنی و مهندسی مثل طراحی، زیرسازی، آب دادن به گیاهان، مهندسی خاک، روش های نگهداری از گیاهان و غیره صورت گیرد. برای ساخت بام سبز می توان از روش های مختلفی استفاده کرد. هر یک از روش های این کار، دارای مزایا و معایب خاص خود می باشند و انتخاب از میان آن ها باید با توجه به شرایط صورت گیرد.

روش های ایجاد روف گارد 

برای ایجاد روف گاردن یا بام سبز، ۳ روش وجود دارد که عبارتند از:

  • روش گسترده؛ این روش برای بام هایی مناسب است که ظرفیت تحمل بار آن ها زیاد نیست.
  • روش متمرکز؛ تنها برای بام هایی مناسب است که ظرفیت تحمل بار زیاد داشته و می توانند وزن زیاد آن را تحمل کنند.
  • روش پرتابل و مدولار؛ این روش به زیرساخت نیاز ندارد و روی انواع بام قابل اجراست.

با روش پرتابل و مدولار در ساخت روف گاردن بیش تر آشنا شویم

روش پرتابل و مدولار از مزایای زیادی برخوردار است که به شرح زیر هستند:

  • به کار بردن واحدهای مدولار که وزن کمی دارند.
  • پیاده سازی قطعه ها، انبار کردن آن ها بیرون از محل و مجددا وصل کردنشان
  • زیبایی و سازگاری با محیط
  • وجود امکان ساخت الگوهای مختلف و طرح های گوناگون
  • عدم تحمیل بار مرده به سازه بنا
  • نیاز نداشتن به زیرسازی خاص
  • کیفیت مناسب
  • نبود اتصال سازه ای با بنا

برای ساخت روف گاردن باید لایه های متفاوتی را به اجرا در آورد. اگر روش های تجاری مختلف را در نظر نگیریم، این لایه ها به طور کلی شامل ۵ مورد هستند که به ترتیب از پایین تا بالا به طرح زیر می باشند:

  • لایه شیب بندی و ایزوگام بر اساس دیتیل های معماری
  • لایه نهایی سقف ساختمان
  • ورق گالوانیزه دارای رنگ پودی کوره ای
  • لایه ژئودرین برای نگه داشتن آب و هوادهی ریشه
  • لایه ژئوتکستایل برای محافظت از خاک

اجزا بام سبز را می توان به ۵ دسته کلی تقسیم کرد

  1. لایه پوشش گیاهی Plant Layer:از آنجایی که بام‌های سبز تا حد امکان سبک طراحی می‌شوند، اغلب شامل گیاهانی هستند که بتوانند در خاک کم عمق و با مراقبت و نگهداری کم رشد کنند.
  2. محیط کشت Growing Medium::فضایی که گیاهان در آن شروع به رشد و نمو می‌کنند. محیط کشت به واسطه الزامات خاص سازه‌ای باید وزن کمی داشته باشد به همین دلیل نسبت به خاک معمولی تفاوت‌هایی دارد. در این حالت باید از محیطی برای کشت استفاده کرد که حتی الامکان سبک بوده و وزنش حدود ۹۰۰ کیلوگرم در هر متر مکعب در حالت مرطوب باشد. یک مخلوط معمولی مرکب از یک سوم ماسه، یک سوم سنگ‌های متخلخل و یک سوم گیاخاک مصنوعی (ترکیبی از چوب پوسیده و کود نباتی) محیطی مناسب را تشکیل می‌دهد.
  3. لایه زهکش:لایه زهکش خود می‌تواند مجموعه پیچیده‌ای از لایه‌های دیگر به شرح زیر باشد:
  • لایه صافی : در بین محیط کشت و لایه زهکش فیلتری قرار دارد که رطوبت را از محیط ریشه‌ها دور می‌کند و مانع از گندیدگی ریشه‌ها می‌شود. این فیلتر می‌تواند شامل یک بافت پارچه‌ای باشد. این فیلتر حتی می‌تواند لایه‌ای از شن و ماسه باشد..
  • لایه مانع ریشه‌ها : لایه‌ای است که به خوبی از نفوذ ریشه‌ها و آسیب زدن آن‌ها به عایق کاری و غشاء سقف جلوگیری می‌کند.
  • صفحه زهکش : یک صفحه سه لایه است که لایه بالایی عمل فیلتر را انجام می‌دهد و آب اضافی را از قسمت ریشه‌ها دور می‌کند. این لایه همچنین به عنوان لایه محافظ ریشه‌ها عمل می‌کند. لایه وسطی که به شکل کاسه‌های مخروطی شکل است آب اضافی را از ریشه‌ها دریافت کرده و در خود نگه می‌دارد. لایه پایینی یک فیلتر پارچه‌ای است که مانع از آسیب دیدن غشاء و عایق می‌شود.

۴. لایه محافظ: این لایه شامل پوشش‌هایی است که بام و سیستم عایق کاری را از نشت کردن و نفوذ آب حفاظت می‌کنند. این صفحه می‌تواند باریکه‌ای از بتن سبک، صفحه‌ای از عایق محکم، ورقه ضخیم پلاستیکی، ورق مسی، یا ترکیبی از اینها، بر حسب ویژگی‌های طراحی و کاربرد بام سبز باشد.

۵. ساختار سقف، غشاء بام یا لایه عایق کاری رطوبتیWater Proofing: بام را از نشت کردن و چکه کردن محافظت می‌کنند.

مزایای بام های سبز

۱_تأمین فضایی سازگار و مطبوع برای کاربران ساختمان

۲_بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا

۳_ایجاد محیطی سبز، زیبا و نیمه عمومی (مشاعی) برای ساکنین ساختمان و بالا بردن کیفیت زندگی

۴_ایجاد منظر شهری سبز و کاهش آلودگی

۵_کاهش بار گرمایش (با افزودن توده و لایه عایق حرارتی) و سرمایش بنا (از طریق سرمایش تبخیری)

۶_کاهش اثرات گرمایش و تغییرات آب و هوایی شهری

۷_افزایش محدوده زندگی

۸_کاهش سیلاب

۹_تصفیه هوا و کاهش CO2 هوا

۱۰_کاهش و تعدیل شدت صداهایی که تا db18 وارد ساختمان می‌شود و به میزان db3 یا بیشتر خارج می‌شود.

۱۱_بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا.

۱۲_بالا بردن طول عمر غشای بام (دو یا سه بار بیشتر) با محافظت از آن در برابر اشعات UV مضر و صدمات آب و هوایی.

۱۳_افزایش ارزش ملک

۱۴_کاهش هزینه نگهداری از سقف — کشت روی بام به شکل گسترده، نوعی پوشش محافظ را تداعی می‌کند، سطح کاشته شده خود محافظت و نگهداری می‌شود و به عبارت دیگر، نگهداری از بام به حداقل می‌رسد.

نحوه اجرای روف گاردن

ساخت باغچه از چوب ترمو یا چوب پلاست

برای ساختن انواع روف گاردن (یک باغچه) ، با توجه به شرایط خاص بام سبز، به خدمت گرفتن مشاوران حرفه‌ای مورد نیاز است. مشاورانی که با انجام عملیات نقشه‌برداری دقیق و انجام محاسبات گوناگون و انتخاب مواد مناسب و اجرای صحیح ، به محوطه شخصیتی خاص ببخشند. با توجه به پیشرفت شهر‌نشینی و حضور برج‌ها و ساختمان‌های بلند ، فضاهای قابل دسترس برای محوطه‌سازی روز به روز ، رو به کاهش می‌رود. در این شرایط نیاز به ساخت روف گاردن در فضاهای اندکی همچون بام‌ها و تراس‌ها بیش از پیش احساس می‌گردد. علی رغم کم بودن منابع در این مورد در ایران و نیز سختی اجرای این نوع پروژه‌ها ، مجموعه کتیبه‌نگار ، سعی داشته بصورت کاملا تخصصی همگام با علم روز دنیا جز پیشگامان مطالعه و ساخت روف گاردن در ایران باشد.

انتخاب مصالح

برخلاف تصور عام ساخت روف گاردن با محوطه‎‌سازی تفاوت دارد. بر خلاف محوطه‌سازی برای ساخت روف گاردن محدودیت وزن وجود دارد. این محدودیت، مهم‌ترین عاملی است که باعث می شود تا تغییرات در انتخاب مصالح و حتی نحوه اجرای آنها به وجود آید.

تقسیم وزن

تقریبا مهندسین تمام ساختمان‌‌ها ، برای وزن برف ،حدود ۵۰ کیلو در مترمربع ، بار بر روی پشت بام محاسبه می‌نمایند . این بار محاسبه شده می تواند کمک کند تا برای اضافه وزن ناشی از ساخت روف گاردن بر ساختمان استفاده گردد. اما نکته مهم‌تر از این موضوع برنامه‌ریزی تقسیم وزن المان‌های روف گاردن در محل‌های مناسب است. چرا که باری که برای برف محاسبه شده بصورت یکنواخت در روی کل بام پیش بینی شده است. اما بار در روف گاردن در بسیاری از نقاط بصورت متمرکز می‌باشد . (ما اعتقاد داریم اطلاعات ما در خصوص تقسیم بار برای روف گاردن کم نظیر است.)

زهکشی بستر کاشت

شاید اهمیت ایزولاسیون در روف گاردن از کسی پوشیده نباشد. اما باید خاطر نشان کرد اگر اهمیت زهکشی در روف گاردن بیش از ایزولاسیون نباشد کمتر نیست .

زهکشی در روف گاردن از دو سو دارای اهمیت است. اول برای حفظ سلامت ریشه گیاهان مورد استفاده در روف گاردن. دوم برای جمع‌‌آوری و هدایت آب مازاد به لوله‌های خروجی. معمولا به دلیل در نظر نگرفتن لوله‌های جداگانه برای دفع آب‌های مازاد روف گاردن ، باید از لوله‌های آب باران کمک گرفت .

تبدیل زهکشی متمرکز در بستر‌های کاشت روف گاردن به زهکشی گسترده، نیاز به فنون و مصالح خاص این موضوع را داراست. مجموعه کتیبه‌نگار با واردات لایه‌های مخصوص زهکشی روف گاردن که امروزه در اروپا مورد استفاده است، امکان خوبی برای زهکشی بستر کاشت در روف گاردن را فراهم آورده است.

فیلترینگ

فیلترینگ در روف گاردن به عملیاتی اتلاق می‌شود که طی آن از انتقال املاح خاک به لایه‌های پایین‌تر جلوگیری می‌گردد . این عمل به واسطه قرار دادن لایه‌ای از الیاف، انجام می‌پذیرد. عدم انجام این عملیات باعث تغییر بافت خاک و مسدود شدن مسیر‌های زهکشی روف گاردن می‌شود.

آلاچیق

ساخت آلاچیق در روف گارن با ساخت آلاچیق بر‌ روی زمین تفاوت‌هایی وجود دارد. این تفاوت‌ها باید مورد توجه طراحان و مهندسان برای اجرای صحیح آلاچیق و فضای نشیمن قرار بگیرد که برخی از آنها عبارتند از:

  • محاسیه نیروی باد وارده بر آلاچیق که در روف گاردن بیشتر است
  • در اتصال استراکچر به آلاچیق محدودیت وجود دارد که در طراحی سازه و نحوه اجرا تاثیر گذار است

ایزولاسیون

ایزولاسیون در روف گاردن یکی از مهم‌ترین بخش‌ها است؛ که در واقع مرزی است برای عبور و عدم‌ عبور.

مراحل اجرای انواع روف گاردن

مراحل مختلف پروژه از صفر تا صد شامل بازدید، برداشت، طراحی، تولید و اجرای پروژه روف گاردن به شرح زیر می‌باشد:

مرحله اول: طرح مسئله و بازدید از وضع موجود بام

مشاوران کتیبه نگار با هماهنگی و درخواست کارفرما به محل پروژه رفته و ضمن بازدید از فضا و برداشت اطلاعات دقیق از محل مورد نظر، نظرات و سلایق کارفرما برای چگونگی انجام کار را برای طراحی و اجرای هرچه بهتر محیط در نظر می‌گیرند.

مرحله دوم: طراحی روف گاردن و ارائه طرح

در طراحی روف گاردن نکاتی همچون پوشش بخش تاسیسات ساختمان توسط کاور ترمو وود و یا دیوار سبز، اجرای آلاچیق و یا پرگولا جهت استفاده به عنوان فضای نشیمن، ایجاد فضای سبز و آبنما جهت تلطیف محیط، استفاده از فلاورباکس های چوبی در سایزها و اشکال متنوع جهت کاشت انواع گل، بوته و درختچه مورد توجه قرار می‌گیرد.

مرحله سوم: اجرای انواع روف گاردن، آبیاری اتوماتیک و کاشت گیاهان

پس از تایید طرح نهایی توسط کارفرما، اقلام پیش‌بینی شده جهت ساخت و اجرای روف گاردن در کارگاه تولیدی محصولات کتیبه نگار، ساخته و به محل پروژه ارسال می‌گردد. اجرای آلاچیق، دیوارهای سبز، مسیرها و کف سازی توسط ترمو وود، چوب پلاست، چمن مصنوعی، شن‌ریزی و دیگر متریال با توجه به مقیاس کار در محل پروژه انجام گرفته و همزمان با اجرای المان‌های مورد نظر، نورپردازی فضا نیز طبق طراحی صورت گرفته اجرا می‌شود. پس از اتمام کار اجرای باغچه‌ها، آلاچیق و … ، آبیاری اتوماتیک به همراه مه پاش جهت آبیاری گیاهان به صورت مشخص و حفظ رطوبت محیط، توسط تیم تاسیسات کتیبه نگار در محل اجرا می‌گردد تا محیط جهت کاشت گیاهان آماده گردد. در نهایت تنوع گیاهی در روف گاردن به همراه طراحی مناسب فضایی دلچسب و مطبوع را به وجود می‌آورد.

0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *